NHỮNG ĐIỀU CƠ BẢN VỀ COVID-19 VÀ THAI KỲ

Phụ nữ mang thai và vừa mới mang thai kèm theo bệnh nền, chẳng hạn như béo phì và tiểu đường thai kỳ, có thể có nguy cơ bị bệnh nặng hơn so với phụ nữ không mang thai với những tình trạng này.

Phụ nữ mang thai là người da đen hoặc gốc Tây Ban Nha có tỷ lệ bệnh tật và tử vong do COVID-19 cao hơn những phụ nữ mang thai khác. Phụ nữ da đen và gốc Tây Ban Nha có nhiều khả năng phải đối mặt với những bất bình đẳng về xã hội, sức khỏe và kinh tế khiến họ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

3. COVID-19 ảnh hưởng đến thai nhi như thế nào?

Các nhà nghiên cứu vẫn đang tìm hiểu thêm về COVID-19 và những ảnh hưởng có thể có của nó đối với thai nhi. Đây là những gì họ biết bây giờ:

Một số trường hợp COVID-19 có thể đã truyền sang thai nhi trong thời kỳ mang thai, nhưng điều này có vẻ là rất hiếm.

Đã có nhiều nghiên cứu nhiễm COVID-19 và những bất lợi kèm theo như sinh non và thai chết lưu. Một số nghiên cứu cho thấy có thể tăng nguy cơ sinh non và thai chết lưu ở những phụ nữ mắc COVID-19. Các nghiên cứu khác lại cho thấy điều ngược lại. Thông tin vẫn còn rất hạn chế. Các nhà nghiên cứu vẫn đang tiếp tục phân tích những kết quả này để hiểu rõ hơn về tác động của COVID-19 trước khi sinh.

Sau khi sinh, trẻ sơ sinh có thể bị nhiễm virus nếu chúng tiếp xúc với nó.

4. Bạn có nên tiêm vaccine COVID-19 khi đang mang thai?

Có, bạn nên chủng ngừa COVID-19 khi mang thai. ACOG khuyến cáo rằng tất cả phụ nữ mang thai nên tiêm vaccine phòng bệnh COVID-19. Tiêm vaccine có thể giúp ích cho cả bạn và thai nhi. Hãy nhớ rằng phụ nữ mang thai có nguy cơ bị bệnh nặng do COVID-19 cao hơn phụ nữ không mang thai. Vaccine rất hiệu quả trong việc ngăn ngừa nhiễm COVID-19, bệnh nặng và tử vong.

Ngày càng có nhiều dữ liệu khoa học khẳng định rằng vaccine COVID-19 an toàn trong thai kỳ. Các nhà khoa học đã so sánh khả năng mang thai của những phụ nữ đã tiêm vaccine COVID-19 và những phụ nữ không tiêm. Các báo cáo cho thấy những phụ nữ tiêm vaccine COVID-19 có kết quả mang thai tương tự với những phụ nữ không tiêm vaccine. 

Nếu bạn đang mang thai và muốn biết thêm về vaccine, bạn có thể nói chuyện với bác sĩ sản phụ khoa (ob-gyn) hoặc các bác sĩ y học dự phòng khác (thuộc CDC). Trong cuộc thảo luận này, không nhất thiết bạn phải tiêm vaccine, mặc dù việc tiêm vaccine rất hữu ích. Bạn có thể thảo luận về nguy cơ nhiễm COVID-19 và nguy cơ bị bệnh nặng nếu bạn bị nhiễm.

Tìm hiểu thêm từ CDC về vaccine COVID-19, mang thai và cho con bú.

5. Phụ nữ cho con bú có nên tiêm vaccine COVID-19 ?

Có, ACOG khuyến nghị phụ nữ đang cho con bú nên chủng ngừa COVID-19. Không cần phải ngừng cho con bú nếu bạn muốn chủng ngừa. Khi bạn chủng ngừa, các kháng thể do cơ thể bạn tạo ra có thể được truyền qua sữa mẹ và có thể giúp bảo vệ con bạn khỏi virus.

6. Bạn có nên tiêm vaccine COVID-19 khi bạn đang chuẩn bị mang thai?

Có, nếu bạn đang có kế hoạch hoặc đang cố gắng mang thai, bạn nên chủng ngừa COVID-19. Không có bằng chứng nào cho thấy vaccine COVID-19 gây vô sinh. Bạn cũng không cần phải trì hoãn việc mang thai sau khi tiêm vaccine.

Một số vaccine COVID-19 sẽ yêu cầu hai liều. Nếu bạn phát hiện mình có thai sau khi tiêm liều đầu tiên, bạn vẫn nên tiêm liều thứ hai.

7. Nếu tôi quyết định tiêm vaccine COVID-19, tôi nên chú ý điều gì?

Thông thường bạn sẽ cảm thấy tác dụng phụ sau khi chủng ngừa COVID-19. Có nhiều loại vaccine COVID-19 khác nhau, do đó có các tác dụng phụ khác nhau. Các tác dụng phụ cũng khác nhau ở mỗi người. Một số loại vaccine có thể khiến bạn cảm thấy như bị cúm trong vài ngày. Điều này là bình thường.

Nếu bị sốt hoặc các phản ứng phụ khác sau khi chủng ngừa, bạn có thể dùng acetaminophen, một loại thuốc không kê đơn an toàn trong thai kỳ. Nếu bạn lo lắng về tác dụng phụ của mình hoặc chúng kéo dài hơn vài ngày, hãy nói chuyện với bác sĩ Sản khoa của bạn hoặc chuyên gia chăm sóc sức khỏe khác.

8. Tôi nghe một vài tin đồn không hay về vaccine COVID-19, đó có phải là sự thật?

Các loại vaccine đã được phê duyệt cho đến nay, hoạt động theo nhiều cách khác nhau và tất cả chúng đều được chứng minh là an toàn. Điều quan trọng cần biết rằng:

Thuốc chủng ngừa không tiêm vào cơ thể bạn COVID-19. Không có vaccine nào sử dụng virus sống gây ra COVID-19.

Thuốc chủng không ảnh hưởng đến gen hoặc DNA của bạn.

Không có bằng chứng nào cho thấy vaccine COVID-19 gây vô sinh. ACOG khuyến cáo nên tiêm phòng cho bất kỳ ai có thể mang thai trong tương lai gần.

Giữ sức khỏe để phòng tránh nhiễm COVID-19.

9. Phụ nữ mang thai nên làm gì để tránh nhiễm virus corona?

Phụ nữ mang thai và mới mang thai nên thực hiện các bước sau để giữ sức khỏe, bao gồm:

Chủng ngừa COVID-19.

Làm theo hướng dẫn của cán bộ y tế về thời điểm đeo khẩu trang và thực hiện các bước khác để ngăn ngừa nhiễm trùng.

Tái khám trước sinh và sau sinh theo lịch hẹn của bác sĩ.

Nói chuyện với bác sĩ Sản khoa của bạn hoặc chuyên gia chăm sóc sức khỏe khác nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào về sức khỏe của mình hoặc COVID-19.

Đến bệnh viện ngay lập tức nếu bạn cần chăm sóc sức khỏe khẩn cấp

Phụ nữ mang thai được tiêm chủng đầy đủ có thể tuân theo các hướng dẫn tương tự như những người không mang thai được tiêm chủng đầy đủ. 

Phụ nữ mang thai và mới mang thai vẫn phải tiếp tục đeo khẩu trang ngay cả khi đã được tiêm phòng đầy đủ. Khẩu trang là quan trọng nhất đối với những người có nguy cơ mắc bệnh nặng do COVID-19.

CDC nói rằng tất cả những người được tiêm chủng đầy đủ vẫn nên đeo khẩu trang trong một số trường hợp, bao gồm : các cơ sở chăm sóc sức khỏe, trường học, sân bay và những nơi công cộng khi luật pháp yêu cầu hoặc theo hướng dẫn từ các doanh nghiệp hoặc nơi làm việc.

Các khuyến nghị về đeo khẩu trang có thể thay đổi trong khu vực của bạn khi tỷ lệ nhiễm COVID-19 thay đổi. 

Nếu bạn đang mang thai và chưa được tiêm phòng đầy đủ, điều quan trọng là bạn phải thực hiện tất cả các bước được khuyến nghị để ngăn ngừa nhiễm trùng, bao gồm:

Đeo khẩu trang hoặc tấm chắn che mặt ở nơi công cộng và bất kỳ biện pháp bảo vệ cần thiết nào khác khi làm việc.

Hạn chế tiếp xúc với người khác càng nhiều càng tốt.

Tránh xa người khác ít nhất 2m và tránh đám đông nếu bạn cần ra ngoài.

Tránh tiếp xúc với người khác ở những nơi không có không khí trong lành từ bên ngoài (mở cửa sổ và cửa ra vào khi có thể).

Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước trong ít nhất 20 giây.

Làm sạch tay bằng chất khử trùng tay có chứa ít nhất 60% cồn nếu bạn không thể rửa tay (chà xát cho đến khi tay bạn cảm thấy khô).

Tránh chạm vào mắt, mũi và miệng của bạn.

10. Tại sao tấm chắn che mặt là quan trọng?

Tấm chắn che mặt được khuyến khích vì các nghiên cứu đã chỉ ra rằng mọi người có thể lây lan virus trước khi biểu hiện bất kỳ triệu chứng nào. Những người đã được tiêm phòng đầy đủ vẫn phải đeo khẩu trang ở những nơi nhất định. 

Nếu bạn chưa được tiêm phòng đầy đủ, việc mang tấm chắn che mặt hoặc khẩu trang nơi công cộng là rất quan trọng. Điều này đặc biệt quan trọng ở những nơi mà bạn có thể không cách xa người khác 2m, như cửa hàng tạp hóa hoặc hiệu thuốc. Nó cũng đặc biệt quan trọng ở những vùng của đất nước, nơi COVID-19 đang lây lan nhanh chóng. Nhưng bạn vẫn nên cố gắng tránh xa những người khác ít nhất 2m mỗi khi rời khỏi nhà.

Nếu bạn bị COVID-19 hoặc nghĩ rằng bạn có thể mắc bệnh này, bạn nên đeo khẩu trang khi ở gần những người khác. Bạn cũng nên đeo khẩu trang nếu bạn đang chăm sóc người bị nhiễm COVID-19 hoặc có các triệu chứng. Bạn không cần phải đeo khẩu trang phẫu thuật hoặc khẩu trang y tế (khẩu trang N95).

11. COVID-19 làm thay đổi việc theo dõi trước sinh và sau sinh như thế nào?

Điều quan trọng là bạn phải thường xuyên thăm khám trước khi sinh và chăm sóc sau sinh. Gọi cho bác sĩ Sản khoa của bạn hoặc chuyên gia chăm sóc sức khỏe để hỏi xem, liệu các lần khám tiếp theo của bạn có bị thay đổi không. Bạn cũng có thể nói chuyện nhiều hơn với bác sĩ Sản khoa của bạn qua điện thoại hoặc qua cuộc gọi video trực tuyến. Điều này được gọi là telemedicine hoặc chăm sóc sức khỏe từ xa. Đó là một cách tốt để bạn nhận được sự chăm sóc cần thiết trong đại dịch COVID này.

Nếu bạn đã lên lịch thăm khám, hãy liên lạc trước với bác sĩ Sản khoa hoặc cơ sở khám để chắc chắn rằng bạn sẽ có cuộc thăm khám theo lịch. Bạn có thể phải khai báo y tế trước để nơi bạn tới khám có thể chắc chắn rằng bạn có hay không có các triệu chứng nghi ngờ của COVID-19; từ đó có thể sắp xếp nơi thăm khám thích hợp; tránh bị động.

12. Cách giữ gìn sức khỏe trong thai kì?

Phụ nữ mang thai có thể giữ sức khỏe bằng cách tuân theo các khuyến nghị thông thường trong thai kỳ, bao gồm:

Ăn các bữa ăn lành mạnh.

Tập thể dục thường xuyên ( mặc dù vậy hãy lưu ý ở nhà hoặc tránh xa người khác khi tập thể dục).

Ngủ nhiều.

Tránh rượu và ma túy.

13. Bạn nên làm gì khi cảm thấy stress, lo lắng, trầm cảm trong đại dịch COVID-19 ?

Một số phụ nữ mang thai và sau sinh có thể cảm thấy sợ hãi, không chắc chắn, căng thẳng hoặc lo lắng vì COVID-19. Liên hệ với bạn bè và gia đình trong thời gian này là rất quan trọng. Gọi điện thoại, nhắn tin và trò chuyện trực tuyến là những cách an toàn để giữ kết nối.

Ngoài ra còn có các nguồn hỗ trợ và điều trị mà bạn có thể truy cập qua điện thoại hoặc trực tuyến. Nói chuyện với bác sĩ Sản khoa của bạn hoặc chuyên gia chăm sóc sức khỏe khác nếu bạn có các triệu chứng như sau:

Cảm thấy buồn, tuyệt vọng, vô giá trị hoặc bất lực.

Sợ hãi hoặc lo lắng, có thể gây ra nhịp tim nhanh.

Cảm thấy cuộc đời không đáng sống.

Có những suy nghĩ lặp đi lặp lại, đáng sợ và không mong muốn khó loại bỏ.

Nếu bạn đang gặp khủng hoảng hoặc cảm thấy muốn làm hại bản thân hoặc người khác, hãy liên hệ với bác sĩ của bạn, hoặc người thân ngay lập tức, bao gồm các đường dây trợ giúp có thể giúp bạn nhắn tin hoặc gọi điện và các nhóm hỗ trợ trực tuyến dành cho phụ nữ mang thai và sau sinh.

Hoạt động thể chất cũng có thể giúp ích cho sức khỏe tinh thần của bạn. Và việc tập trung vào nhịp thở mỗi ngày có thể hữu ích, đặc biệt nếu bạn đang cảm thấy lo lắng. Hít vào trong 4 giây, giữ trong 7 giây và thở ra trong 8 giây. Lặp lại ba lần.

14. Tôi nên làm gì nếu tôi đang có thai và nghi ngờ mắc COVID-19

Nếu bạn nghĩ mình phơi nhiễm với vi rút SARS COV-2 và có ho hoặc sốt, hãy gọi ngay cho bác sĩ sản phụ khoa hoặc nhân viên y tế nào đó để nhận được lời khuyên tư vấn.

Nếu bạn có các dấu hiệu cấp cứu, gọi cấp cứu 115 hoặc đến ngay cơ sở y tế gần nhất. Các dấu hiệu cấp cứu bao gồm:

Khó thở hoặc thở gấp (nặng lên hơn so với triệu chứng khó thở sinh lý của thai kỳ)

Cảm giác đau hoặc tức ngực

Cảm thấy khó chịu, mệt mỏi

Không đáp ứng với các kích thích bên ngoài

Tím môi hoặc mặt

Nếu bạn cần phải đến cơ sở y tế, hãy gọi điện thoại báo trước để họ có thể chuẩn bị để đón tiếp bạn an toàn hơn. Báo ngay cho bác sĩ sản khoa của bạn hoặc 115 nếu có bất kỳ triệu chứng nào khác.

15. Tôi nên làm gì nếu tôi đang có thai và được chẩn đoán mắc COVID-19

Nếu bạn được chẩn đoán mắc COVID-19, hãy làm theo các lời khuyên từ bộ y tế và báo ngay với bác sĩ sản phụ khoa. Các lời khuyên đó lạ

Ở tại nhà, trừ khi cần phải can thiệp y tế. Không sử dụng các phương tiện giai thông công cộng.

Gọi điện thoại báo cho nhân viên y tế trước khi đến khám. Liên hệ ngay cơ sở y tế gần nất nếu bạn cảm thấy không khỏe hoặc có dấu hiệu cấp cứu.

Tự cách ly bản thân với các thành viên khác trong nhà.

Đeo khẩu trang khi có người xung quanh và khi đến cơ sở y tế.

CHUYỂN DẠ VÀ SINH

16. Tôi có cần phải thay đổi các kế hoạch sinh đã định sẵn không?

Trao đổi với bác sĩ sản phụ khoa hoặc nhân viên y tế về kế hoạch sinh. Trong hầu hết các trường hợp, thời điểm cũng như phương pháp sinh (sinh thường hoặc mổ lấy thai) không cần thay đổi. Những sản phụ mắc bệnh hầu như không cần phải mổ lấy thai.

Các chuyên gia sức khỏe đều thống nhất nơi sinh an toàn nhất là bệnh viện hoặc các cơ sở y tế được cấp phép thực hiện các thủ thuật sản phụ khoa. Và các cơ sở y tế này phải có những quy định phù hợp trong mùa dịch như: hạn chế người thăm, rút ngắn thời gian nằm viện... Trao đổi về việc sẽ có một người nuôi đẻ đi theo chăm sóc bạn trong suốt quá trình sinh nở và sau sinh.

17. Bao nhiêu người có thể đi theo tôi trong lúc sinh và sau sinh?

Hãy hỏi trung tâm y tế nơi bạn sinh để biết được điều này. Nó tùy thuộc vào tình hình dịch bệnh và chính sách của mội địa phương.

Thường các cơ sở y tế sẽ cho người nuôi đẻ đi theo bạn trong suốt thời gian tại viện, hãy báo với nhân viên y tế để được tư vấn các chính sách cho đối tượng này.

18. Có phải sinh tại nhà sẽ tốt hơn khi dịch COVID-19 lan rộng?

Các chuyên gia y tế khẳng định, bệnh viện và các cơ sở y tế sản phụ khoa là nơi sinh an toàn nhất. Dù đó là sản phụ khỏe mạnh nhất thì vẫn có thể sẽ gặp các vấn đề nghiêm trọng trong quá trình chuyển dạ. Nếu điều đó xảy ra, chỉ bệnh viện mới có thể can thiệp kịp thời cho mẹ và con. Chúng ta nên ghi nhớ, bệnh viện sẽ có các quy trình nghiêm ngặt để giữ cho môi trường luôn sạch và vô trùng.

19. Có gì đặc biệt trong lúc chuyển dạ khi tôi mắc COVID-19 không?

Bạn phải mang khẩu trang liên tục. Nhưng khi rặn đẻ, việc mang khẩu trang sẽ làm bạn cảm thấy khó thở hoặc thiếu khí. Bạn đừng lo, các nhân viên y tế sẽ tự bảo vệ mình bằng khẩu trang đặc dụng, kính bảo hộ hoặc tấm chắn giọt bắn để hạn chế lây nhiễm từ bạn.

20. Trẻ sơ sinh sẽ ở đâu nếu tôi nhiễm COVID-19?

Có rất nhiều lợi ích khi trẻ sơ sinh được ở cùng với mẹ sau sinh. Chẳng hạn như ở cùng nhau, trẻ sẽ có sợi dây kết nối tốt hơn với mẹ và sẽ có được cử bú sớm khi trẻ có nhu cầu.

Bạn vẫn có thể lựa chọn cho trẻ ở riêng, chẳng hạn như khu chăm sóc sơ sinh. Nhưng, các báo cáo hiện tại chứng minh nguy cơ lây nhiễm COVID-19 không khác nhau khi trẻ ở cùng với mẹ hay tách riêng. Nếu ở cùng phòng, giường của trẻ nên để cách bạn ít nhất 180cm (6 feet). Một số cơ sở y tế dùng giường được bọc bằng nhựa tổng hợp có tác dụng kín và giữ nhiệt tốt hơn.

Việc tách riêng trẻ sau sinh nên được cân nhắc khi bạn mắc COVID-19 thể nặng hoặc trẻ có nguy cơ trở nặng. Nếu tách riêng trẻ, bạn phải có kế hoạch cho viện nuôi con bằng sữa mẹ, đó là hút (bằng máy) hoặc vắt sữa. Hút sữa sẽ giúp bạn duy trì nguồn sữa để cho trẻ bú lại bình thường khi bạn đã qua giai đoạn COVID-19 nguy hiểm. 

Trước ngày sinh dự đoán, hãy mạnh dạn trao đổi với nhân viên y tế mong muốn của bạn về những vấn đề sau

Giảm nguy cơ nhiễm bệnh cho trẻ

Kế hoạch theo dõi lâu dài cho bạn và con

Trợ giúp bạn trong cử bú đầu tiên

Nuôi con bằng sữa mẹ và chăm sóc trẻ sơ sinh

21. Liệu COVID-19 có lây qua trẻ khi cho bú?

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ. Hầu hết các bằng chứng khoa học hiện tại chỉ ra bú mẹ là an toàn cho trẻ khi bạn mắc COVID-19. Sữa mẹ giúp bảo vệ trẻ khỏi các nhiễm trùng như ở tai, phổi và hệ thống tiêu hóa. Vì những lý do này, chúng ta không nên dừng việc cho bú mẹ ngay cả khi người mẹ mắc COVID-19.

Nếu bạn mong muốn cho con bú, hãy trao đổi với nhân viên y tế về các vấn đề có thể gặp phải khi cho bú hoặc hút/vắt sữa lúc ra viện.

22. Làm sao để hạn chế lây nhiễm COVID-19 qua trẻ?

Trong suốt quá trình sinh nở tại bệnh viện đến khi về nhà, bạn lên làm theo các bước sau để hạn chế lây bệnh qua trẻ:

Mang khẩu trang khi giữ trẻ bao gôm cả lúc cho bú. Không để khẩu trang dính lên mặt trẻ.

Rửa tay trước khi đụng chạm vào trẻ.

Rửa tay trước khi chạm vào dụng cụ hút sữa, rửa sạch các dụng cụ này sau khi sử dụng.

Nếu có thể, hãy để một người khỏe mạnh chăm sóc trẻ. Họ có thể đút sữa của bạn sau khi hút ra cho trẻ ăn. Người chăm sóc này phải mang khẩu trang, rửa tay. VÀ những người này không nằm trong nhóm nguy cơ mắc COVID-19 nặng.

Các câu hỏi khác

23. Tôi nên làm gì nếu tôi phơi nhiễm COVID-19 tại nơi làm việc?

Báo với ban lãnh đạo nếu đang có thai hoặc thuộc đối tượng nguy cơ cao. Các đối tượng nguy cơ cao có thể trở nặng khi mắc COVID-19: đái tháo đường, bệnh phổi, tim hoặc béo phì. Tiêm vắc xin phòng COVID-19 là cách hiệu quả để phòng vệ cho bản thân.

Báo với ban lãnh đạo về vấn đề làm việc từ xa nếu bạn có thể. Nếu không thể làm việc từ xa, bạn nên yêu cầu đổi sang công việc khác ít nguy cơ phơi nhiễm hơn. Công việc của bạn sẽ an toàn hơn nếu nơi làm việc thực hiện theo các hướng dẫn từ Cơ quan kiểm soát bệnh tật và sở y tế địa phương. Các hướng dẫn này giúp giảm nguy cơ lây nhiễm cho người lao động. Bạn hãy mang khẩu trang, găng tay và các dụng cụ phòng hộ.

24. Tôi nên trì hoãn việc có thai vì dịch COVID-19?

Có thai là sự lựa chọn của cá nhân, nó có thể trở thành nỗi lo lắng về sức khỏe khi dịch COVID-19 đang hoành hành. Bạn nên trao đổi với bác sĩ sản phụ khoa về các nghiên cứu mới nhất về nguy cơ mắc phải khi có thai trong mùa dịch. Bạn cũng nên hỏi về cách hạn chế phơi nhiễm COVID-19, bao gồm cả việc chích vắc xin phòng bệnh.

Các bằng chứng hiện tại đã chỉ ra phụ nữ mang thai có nguy cơ trở nặng hoặc tử vong khi mắc COVID-19 hơn không mang thai. Thai phụ với các vấn đề sức khỏe đi kèm như đái tháo đường hoặc béo phì sẽ càng làm tăng nguy cơ trở nặng khi mắc bệnh.

Một vài báo cáo cho rằng COVID-19 lây từ mẹ sang con trong quá trình mang thai hoặc chuyển dạ, nhưng rất hiếm.

Tài liệu tham khảo

1. Phác đồ tiêm vaccine Covid-19 theo Bộ Y tế Việt Nam

2. https://www.acog.org/womens-health/faqs/coronavirus-covid-19-pregnancy-and-breastfeeding 


Địa điểm google map

LIÊN HỆ NGAY 0236 395 7777 nếu có thắc mắc!

We truly care about our users and our service.

LIÊN HỆ NGAY

Chức năng nhân viên

Vui lòng chờ trong giây lát