PHÒNG NGỪA LÂY TRUYỀN HIV TỪ MẸ SANG CON

“HƯỞNG ỨNG HÀNH ĐỘNG THÁNG CAO ĐIỂM

DỰ PHÒNG LÂY TRUYỀN HIV TỪ MẸ SANG CON NĂM 2026”

BS CKII. Đỗ Thị Hà

Khoa Y học nhiệt đới

Bệnh viện Phụ Sản – Nhi Đà Nẵng

CHUNG TAY VÌ MỘT THẾ HỆ KHỎE MẠNH, KHÔNG CÒN HIV!

   Mỗi em bé sinh ra đều xứng đáng có một khởi đầu khỏe mạnh và sống một cuộc đời bình an. Tuy nhiên, có những trẻ không may đã phải đối diện với thử thách phơi nhiễm bệnh tật từ khi còn trong bụng mẹ, trong đó có bệnh HIV. Nhưng hiện nay, với sự tiến bộ của y học, nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con có thể được giảm xuống mức rất thấp (< 2%) nếu người mẹ được phát hiện sớm, điều trị đúng và tuân thủ tốt dự phòng lây truyền cho con.

   Theo thống kê toàn cầu về HIV/AIDS năm 2025, thế giới có 40,9 triệu người đang nhiễm HIV. Trong đó, có 1,3 triệu ca là trẻ em, 51% là phụ nữ và trẻ em gái, 1,2 triệu ca mắc mới 2025, cứ mỗi phút lại có 1 người chết vì HIV. Tại Việt Nam, đến hết năm 2024 ghi nhận 245.762 người nhiễm HIV và 116.004 người đã tử vong.

HIV CÓ THỂ LÂY TỪ MẸ SANG CON KHI NÀO?

   HIV có thể lây truyền từ mẹ sang con trong 3 giai đoạn:

• Trong thời kỳ mang thai.
• Trong quá trình chuyển dạ, sinh con.
• Trong thời gian cho con bú.

• Tuy nhiên, việc lây truyền này hoàn toàn có thể phòng ngừa được và giảm nguy cơ lây truyền xuống mức rất thấp (dưới 2%).

CÁC TRƯỜNG HỢP NGUY CƠ CAO LÂY TRUYỀN CHO CON KHI:

• Mẹ nhiễm HIV nhưng chưa điều trị ARV hoặc
• Mẹ đang điều trị ARV và có kết quả xét nghiệm tải lượng HIV trước khi sinh 04 tuần > 1000 bản sao/mL hoặc
• Mẹ nhiễm HIV và điều trị ARV dưới 4 tuần trước khi sinh hoặc
• Mẹ được chẩn đoán nhiễm HIV trong vòng 72 giờ trước sinh.

• Nếu không được can thiệp dự phòng thì nguy cơ lây có thể từ 15% - 45 %.

LÀM GÌ ĐỂ BẢO VỆ CON YÊU?

✅ Khám thai sớm và đầy đủ

Ngay khi biết mình mang thai, phụ nữ nên đến cơ sở y tế để được tư vấn và chăm sóc thai kỳ. Việc khám thai định kỳ giúp phát hiện sớm các nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và bé.

✅ Xét nghiệm HIV càng sớm càng tốt

Xét nghiệm HIV là biện pháp đơn giản nhưng rất quan trọng. Việc biết tình trạng nhiễm HIV từ sớm sẽ giúp bác sĩ đưa ra hướng điều trị phù hợp để bảo vệ em bé.

✅ Điều trị thuốc kháng HIV theo hướng dẫn

Nếu người mẹ nhiễm HIV, việc điều trị bằng thuốc kháng vi-rút (ARV) đúng phác đồ và đều đặn sẽ làm giảm đáng kể lượng vi-rút trong cơ thể, từ đó giảm nguy cơ lây truyền sang con.

✅ Tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế

Từ quá trình mang thai, sinh nở đến chăm sóc trẻ sau sinh, người mẹ cần thực hiện đúng các hướng dẫn chuyên môn để đạt hiệu quả phòng lây truyền cao nhất.

✅ Đưa trẻ đi theo dõi và xét nghiệm đầy đủ

Trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV cần được theo dõi sức khỏe, dùng thuốc dự phòng (nếu được chỉ định) và xét nghiệm theo lịch hẹn của cơ sở y tế.

NHỮNG ĐIỀU CẦN NHỚ

• HIV không phải là dấu chấm hết cho thiên chức làm mẹ.
• Phát hiện sớm – điều trị sớm là chìa khóa bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và con.
• Không kỳ thị, không phân biệt đối xử với người nhiễm HIV.
• Cộng đồng chung tay sẽ góp phần xây dựng một thế hệ trẻ em khỏe mạnh, tương lai tươi sáng.

THÔNG ĐIỆP TRUYỀN THÔNG

"Xét nghiệm HIV sớm khi mang thai – Điều trị kịp thời – Bảo vệ con yêu khỏi HIV."

"Phòng ngừa lây truyền HIV từ mẹ sang con: Hành động hôm nay, bảo vệ tương lai mai sau."

"Mẹ khỏe mạnh – Con an toàn – Gia đình hạnh phúc."

Tài liệu tham khảo

1. Bộ Y tế, quyết định 5968/QĐ – BYT, “Hướng dẫn điều trị và chăm sóc HIV/AIDS”, ngày 31 tháng 12 năm 2021.
2. Bộ Y tế, quyết định 687/QĐ – BYT, “Hướng dẫn kỹ thuật các can thiệp dự phòng lây truyền HIV, viêm gan B và giang mai từ mẹ sang con”, ngày 26 tháng 2 năm 2025.
3. Bộ dữ liệu toàn cầu về dịch tễ học và ứng phó với HIV, http://aidsinfor.unaids.org/databook.

Ngày đăng: 15/06/2026

Tin tức