KHÁM TIỀN HÔN NHÂN – TIỀN MANG THAI

BS CKI Nguyễn Văn Hiền

Khoa Hiếm muộn - Bệnh viện Phụ sản Nhi Đà Nẵng

1. Vì sao quan trọng?

Mỗi năm tại Việt Nam có khoảng 1,5–1,6 triệu cặp đôi kết hôn và hơn 1,4 triệu trẻ em chào đời. Tuy nhiên, phía sau những con số hạnh phúc đó là một thực tế đáng suy ngẫm: khoảng 1 trong 6 cặp vợ chồng gặp khó khăn trong sinh sản, và rất nhiều biến chứng thai kỳ, bệnh tật bẩm sinh hoàn toàn có thể phòng ngừa từ trước khi kết hôn hoặc trước khi mang thai.

Một trong những nguy cơ âm thầm nhưng phổ biến nhất là thalassemia – bệnh thiếu máu di truyền. Tại Việt Nam, ước tính khoảng 14% dân số mang gen thalassemia mà không hề có triệu chứng. Mỗi năm vẫn có khoảng 1.700 trẻ sinh ra mắc thalassemia nặng, phải truyền máu và điều trị suốt đời, gây gánh nặng lớn cho gia đình và xã hội. Ngoài thalassemia thì còn khoảng 4000 bệnh di truyền tương tự. Điều đáng nói là đa số các bệnh này hoàn toàn có thể phòng tránh nếu được sàng lọc gen trước hôn nhân hoặc trước khi mang thai.

Bên cạnh đó, viêm gan B vẫn là một vấn đề y tế cộng đồng nghiêm trọng. Tại Việt Nam, 8–12% người trưởng thành mang virus viêm gan B, nhiều người không biết mình mắc bệnh. Nếu người mẹ nhiễm viêm gan B, nguy cơ lây truyền sang con có thể lên tới 15–30% nếu không được dự phòng đúng cách. Trẻ nhiễm viêm gan B từ sơ sinh có tới 90% nguy cơ trở thành viêm gan mạn tính, dễ dẫn đến xơ gan, ung thư gan khi trưởng thành. Việc xét nghiệm viêm gan B cho cả vợ và chồng trước mang thai giúp xây dựng kế hoạch dự phòng hiệu quả, bảo vệ con ngay từ lúc chào đời.

Rối loạn tuyến giáp là một nguyên nhân khác thường bị bỏ sót. Khoảng 5–10% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản có rối loạn tuyến giáp nhưng không có biểu hiện rõ ràng. Các nghiên cứu cho thấy tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ sảy thai gấp khoảng 2 lần, đồng thời liên quan đến sinh non và rối loạn phát triển thai nhi. Chỉ với một xét nghiệm máu đơn giản trước khi mang thai, nhiều nguy cơ nghiêm trọng đã có thể được phát hiện và kiểm soát sớm.

Ngoài ra, các bệnh lý chuyển hóa và tai biến sản khoa cũng đóng vai trò quan trọng. Đái tháo đường thai kỳ hiện gặp ở khoảng 14% thai kỳ, trong khi tiền sản giật xảy ra ở 3–8% phụ nữ mang thai. Hai tình trạng này làm tăng rõ rệt nguy cơ sinh non, thai chậm phát triển, mổ lấy thai, băng huyết sau sinh và đe dọa tính mạng của cả mẹ và con. Khám sức khỏe và đánh giá nguy cơ từ trước khi mang thai giúp kiểm soát tốt cân nặng, huyết áp, đường huyết, từ đó giảm đáng kể tai biến.

Xem tiếp bài viết tại đây ->>>>>>>>>>>>>>>

Ngày đăng: 31/01/2026

Tin tức